Tóm tắt

Cuốn sách này trình bày quá trình phát triển của Văn học Việt Nam giai đoạn nửa cuối thế kỷ XVIII – nửa đầu thế kỷ XIX. Đây là một giai đoạn phát triển rực rỡ trong nền văn học quá khứ của dân tộc. Từ trước tới nay những công trình nghiên cứu văn học quá khứ phần lớn tập trung vào giai đoạn này. Vì vậy một tập nghiên cứu về văn học giai đoạn này cần phản ánh cho được thành tựu của những người đi trước, và tất nhiên cũng phải cố gắng để đi sâu thêm. Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỷ XVIII – nửa đầu thế kỷ XIX không những phát triển rực rỡ, mà còn là đỉnh cao của văn học dân tộc thuộc phạm trù ý thức hệ phong kiến. Vì vậy, nghiên cứu về nó, cần dựng lên cho được diện mạo của nó, quy luật phát triển của nó, và những đóng góp của nó vào lịch sử văn học dân tộc. Đồng thời qua đó lại phải nêu lên những đặc trưng cơ bản của văn học dân tộc trong thời kỳ phong kiến nói chung. Viết văn học sử, cố nhiên phải trình bày và đánh giá các sự kiện văn học, các quá trình văn học. Nhưng một sự trình bày la liệt mà không được cắt nghĩa một cách chu đáo về phương diện lịch sử, nghĩa là không được cắt nghĩa về nguyên nhân sự ra đời, sự phát triển của nó, và tác động của nó trong lịch sử như một tất yếu khách quan, thì như thế sẽ không làm nổi bật được sự khác biệt giữa quan điểm duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin với các thử quan điểm duy tâm tư sản về sự phát triển của văn học.