Tóm tắt

Pháp lệnh Hải quan năm 1990 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về hải quan. Sau 10 năm thực hiện, Pháp lệnh đã phát huy vai trò tích cực trong việc bảo hộ và phát triển sản xuất trong nước, tăng thu cho ngân sách nhà nước, góp phần tác động tích cực trên lĩnh vực kinh tế đối ngoại, bảo vệ lợi ích, chủ quyền và an ninh quốc gia. Tuy nhiên, Pháp lệnh được xây dựng trước khi ban hành Hiến pháp 1992, chủ yếu dựa trên cơ sở kinh nghiệm quản lý nhà nước về hải quan từ những năm 1985 trở về trước, chưa thể chế hóa kịp thời các quan điểm, chính sách về phát triển kinh tế đối ngoại liên quan đến yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan hiện nay. Đặc biệt về quy trình thủ tục hải quan, Pháp lệnh chưa quy định đầy đủ, chặt chẽ quy trình thủ tục, kiểm tra, giám sát hải quan tại các nơi có hoạt động XNK trong nội địa như khu chế xuất, khu công nghiệp, khu thương mại, các địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu... để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở sản xuất, nhất là sản xuất XK và gia công XK, chống buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế có hiệu quả. Mặt khác, những yêu cầu thực hiện nghĩa vụ pháp lý trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia về đơn giản hóa thủ tục hải quan... đòi hỏi phải đổi mới và hoàn thiện hệ thống pháp luật hải quan.