Tóm tắt

Sử sách ghi lại rằng triều Lý (1009-1225) và triều Trần (1225-1400) của Việt Nam đều có ban bố Hình luật. Nhưng cho đến thế kỷ XVIII, hai bộ luật này hầu như không còn nên ngày nay việc nghiên cứu luật pháp của hai vương triều này gặp rất nhiều khó khăn. Do đó, chúng tôi chỉ có thể góp nhặt những tài liệu từng được trong các tư liệu liên quan đến triều Lý và triều Trần để tái hiện lại hệ thống luật pháp của hai vương triều này. Đối diện với mặt hạn chế đó, bài nghiên cứu này đặt trọng tâm vào Chế độ Ngũ hình là hệ thống hình phạt tương đối rõ nét của hai vương triều bao gồm: trượng hình, đồ hình, lưu hình và tử hình so sánh với các loại hình phạt của Đường luật của Trung Quốc để làm sáng tỏ những điểm giống và khác nhau giữa chúng. Sau đó lại so sánh với Chế độ Ngũ hình trong Lê triều Hình luật (Le Code) để thấy luật pháp của hai vương triều này đã được tiếp nối như thế nào. Tóm lại, bài viết này sẽ đặt trọng tâm nghiên cứu vào mối liên quan tới Đường luật của triều Lý, triều Trần cho đến Lê triều Hình luật.