Tóm tắt

Một bức tranh toàn cảnh đầy màu sắc về những tổn thất tài chính do đại dịch gây ra, hé lộ nỗi sợ hãi, ý chí kiên cường và những quyết định đầy rủi ro đã tạo nên kẻ thắng, người thua trong nền kinh tế, qua góc nhìn của một phóng viên kỳ cựu của The Wall Street Journal. Những giám đốc điều hành quyền lực nhất thế giới chưa bao giờ lường trước được điều này. Năm 2018, sau hơn một thập kỷ thị trường tăng trưởng mạnh, Tổng giám đốc American Airlines từng tuyên bố: “Tôi không nghĩ rằng chúng ta sẽ còn thua lỗ nữa.” Bước vào tháng 3 năm 2020, nền kinh tế Hoa Kỳ đang ở đỉnh cao của chu kỳ tăng trưởng kéo dài 11 năm, tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục, chỉ số Dow Jones tiến sát mốc 30.000 điểm và hầu như ai cũng tin rằng thời kỳ thịnh vượng sẽ tiếp tục. Thế nhưng chỉ đến cuối tháng, mười triệu người đã mất việc, nhiều doanh nghiệp biểu tượng phải cầu cứu các gói cứu trợ, còn vô số doanh nghiệp nhỏ rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Những đội ngũ tư vấn hào nhoáng hay các mối quan hệ quyền lực vốn từng là lợi thế bỗng trở nên ít giá trị. Các CEO phải dò dẫm trong bóng tối, gác lại chiến lược dài hạn và liên tục đưa ra những quyết định ứng biến với hy vọng có thể cứu doanh nghiệp của mình. Trong Crash Landing, Liz Hoffman cho thấy đại dịch đã châm ngòi cho cuộc khủng hoảng kinh tế, nhưng nếu quan sát kỹ sẽ thấy những yếu tố dẫn đến thảm họa đã tồn tại từ trước. Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào nguồn vốn vay giá rẻ và theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá. Tiền lương trì trệ, hàng triệu người bị đẩy vào nền kinh tế việc làm tự do (gig economy). Các công ty nhồi nhét nhân viên trong văn phòng, còn các hãng hàng không cũng tối đa hóa số ghế trên máy bay. Phố Wall cổ vũ cho cuộc chạy đua không ngừng hướng tới hiệu quả, trong khi bỏ qua những hệ lụy mà nó gây ra. Dựa trên khả năng tiếp cận đặc biệt với hàng loạt nhân vật quyền lực hàng đầu trong giới kinh doanh, Crash Landing là bản tường thuật của Liz Hoffman về một trong những năm đặc biệt nhất của lịch sử kinh tế hiện đại. Bà đưa người đọc vào trung tâm của nền kinh tế thế kỷ XXI, chỉ ra cách đại dịch đã phơi bày những điểm yếu vốn bị che giấu bấy lâu. Làn sóng phá sản tàn phá ngành bán lẻ. Các đối thủ trong lĩnh vực ngân hàng và dược phẩm buộc phải hợp tác. Trong tình trạng cạn kiệt dòng tiền, các hãng hàng không như Delta phải cân nhắc giữa an toàn và sự sống còn. Một Nhà Trắng chưa có nhiều kinh nghiệm loay hoay tìm cách áp dụng lại những giải pháp từng được sử dụng trong cuộc khủng hoảng năm 2008. Cuốn sách cũng khắc họa chân dung nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp nổi bật: David Solomon của Goldman Sachs bất ngờ đối mặt với đại dịch đúng lúc đang thực hiện cuộc cải tổ đầy tham vọng; Doug Parker của American Airlines liên tục di chuyển giữa K Street và Nhà Trắng nhằm giành được gói cứu trợ trị giá hàng tỷ đô la; còn Jim Hackett của Ford chấp nhận canh bạc chuyển đổi từ sản xuất ô tô sang chế tạo máy thở. Trong Crash Landing, Liz Hoffman phân tích những tác động lâu dài của đại dịch đối với tương lai của thị trường lao động, năng lực lãnh đạo doanh nghiệp và chính chủ nghĩa tư bản, đồng thời đặt ra câu hỏi: Liệu giai đoạn đầy biến động này sẽ tạo nên một nền kinh tế có sức chống chịu mạnh mẽ hơn, hay rồi cũng chỉ trở thành một sai lầm tốn kém khác bị lãng quên theo thời gian?