Tóm tắt

Có quan điểm cho rằng, tăng trưởng cao và phát triển bền vững là mâu thuẫn nhau. Đã tăng trưởng cao thì thiếu bền vững và ngược lại, duy trì được tăng trưởng bền vững thì nhịp độ tăng lại thấp hoặc vừa phải chứ không cao. Một số nền kinh tế đang phát triển chỉ mải mê theo đuổi tốc độ tăng trưởng cao, dốc sức đầu tư thật nhiều vào sản xuất nhằm đạt được mục tiêu tăng quy mô nền kinh tế càng nhanh càng tốt. Chính vì vậy mà sao nhãng hay thiếu đầu tư cho bảo vệ môi trường, cho giáo dục, cho đổi mới công nghệ… Kết quả là sau một số năm tăng trưởng cao, các nền kinh tế này phải đối mặt với nhiều vấn đề, do đó không thể tiếp tục đà tăng trưởng nhanh như trước. Như vậy, đây là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng không bền vững. Ngược lại, một số nền kinh tế khác, ngay từ đầu đã quan tâm đến cân đối đầu tư phát triển sản xuất, cả đầu tư cho bảo vệ môi trường, phát triển giáo dục đào tạo và công nghệ… mức tăng trưởng có được không cao nhưng được duy trì ổn định. Có ý kiến cho rằng, trong một hoàn cảnh, một điều kiện nhất định, rất khó có đủ nguồn lực để đạt được cả hai mục tiêu đề ra. Một khi tập trung sức làm cho chiếc bánh to hơn nhanh chóng, người ta không thể làm cho chiếc bánh đó cũng thơm ngon, ngon hơn. Như vậy, phải chăng các nền kinh tế có mức tăng trưởng nhanh thường không bền vững? Chúng ta thử xem xét điều này qua việc phân tích hai bức tranh tương phản về kinh tế Trung Quốc trong thập niên đầu thế kỷ XXI.